|
Galeria zdjęć |
 |
|
|
Gospodarka - produkcja warzyw i kwiatów
|
Występujące na terenie gminy bardzo żyzne gleby i
specyficzny mikroklimat - sprzyja to produkcji warzyw:
kalafiora, kapusty białej, kapusty czerwonej, kapusty
pekińskiej, papryki, ogórków, sałaty, wszelkich
nowalijek, rozsad warzyw i kwiatów, kwiatów balkonowych
i rabatowych. W okresie jesiennym na szeroką skalę
prowadzona jest produkcja chryzantem doniczkowych
drobnokwiatowych, wielkokwiatowych i na kwiat
cięty. Jest to największe zagłębie kalafiorowe
zaopatrujące rynek lokalny, krajowy i zagraniczny m.in.
czeski i słowacki. Z rynkami zagranicznymi producenci
warzyw związani są poprzez nasiona wykorzystywane w
produkcji. Ponad 80% upraw warzyw na terenie opiera się
na nasionach holenderskich firm. Przedstawicielstwa tych
firm znajdują się na terenie gminy, co bardzo ułatwia
rolnikom zaopatrywanie się w nasiona.
Mając do dyspozycji urodzajne gleby i odpowiednie
środki produkcji można uprawiać warzywa o najwyższej
jakości, zwłaszcza gdy towarzyszy temu doświadczenie
zbierane na przestrzeni dziesięcioleci przez kolejne
pokolenia hodowców. Tradycja związana z warzywnictwem
sięga w tym terenie jeszcze okresu przedwojennego.
Najstarsi mieszkańcy wspominają, że już w latach 30-tych
ich rodziny zajmowały się tego typu produkcją, a z Igołomi
często odjeżdżały na krakowski targ wozy wypełnione
warzywami.
Dzięki temu produkcja warzyw na terenie gminy jest stoi
obecnie na bardzo wysokim poziomie. Rolnicy starają się
modernizować własne gospodarstwa, aby polepszyć warunki
produkcji a szczególnie przechowywania i transportu
warzyw. W ostatnich latach wiele gospodarstw zainwestowało
środki w chłodnie z regulowaną atmosferą i temperaturą,
aby w okresach nadpodaży warzyw można było ich dystrybucję
przełożyć w czasie. Chłodnie te są jednak głównie
wykorzystywane do przechowywania warzyw (kapusty
pekińskiej, kapusty białej, kalafiorów, porów) w okresie
jesiennym i zimowym aby zaopatrywać rynek w możliwie
najdłuższym okresie czasu, nawet do wiosny. Ostatnie
główki kapusty pekińskiej z chłodni sprzedawane są w
miesiącach marzec, kwiecień następnego roku.
Producenci próbują nowin technologicznych, chętnie
testują nowe odmiany, środki ochrony roślin - te, które
sprawdzą się wprowadzane są do praktyki.
Producenci kalafiorów naszego rejonu wiedzą, że dobrze
można zarobić jeszcze tylko na odmianach wczesnych.
Przyspieszenie plonowania jest dla producenta
najważniejsze - od terminu zbioru zależy łatwość zbytu,
cena i opłacalność produkcji. Powodzenie uprawy w okresie
wczesnowiosennym jest uzależnione od wyboru odpowiedniej
gleby, stanowiska, odmiany oraz terminu siewu nasion i
sadzenia rozsady, prawidłowego nawożenia, umiejętnego
wykorzystania okryć do poprawienia mikroklimatu gleby i
otoczenia wokół roślin. Późniejsze odmiany nie są już tak
dochodowe ze względu na nasycenie rynku z innych rejonów.
Nic więc dziwnego, że produkcja wczesnych warzyw jest
nieustannie doskonalona. Zastosowanie tu głównie nowych
technologii produkcji rozsady i wczesnych heterozyjnych
odmian sprawiło, że pierwsze kalafiory i kapusta są
dzisiaj są o około 2 tygodnie wcześniej niż kilka lat
temu, a ich jakość odpowiada ciągle wzrastającym wymogom
rynku.
Wczesne uprawy warzyw zajmują powierzchnię około 700
ha, w tym 1/3 stanowią najwcześniejsze uprawy w
"igołomskich" tunelach foliowych o wymiarach: długość 33m,
szerokość 4m, wysokość 1,5m. Resztę stanowią uprawy pod
okryciami płaskimi: agrowłókniną lub folią perforowaną. Z
naszej gminy trafiają na rynek krajowy pierwsze wiosenne
nowalijki.
Przez ostatnie kilka lat obserwuje się w naszym
warzywnictwie bardzo dynamiczny wzrost powierzchni upraw
okrywanych agrowłókninami. Wypiera ona systematycznie
folię perforowaną. Wykorzystywane są one do osłaniania
upraw przez cały rok (poza okresem letnim). Późną jesienią
niektórzy producenci okrywają nią zimujące pory i cebulę.
Poprawia to zimowanie i przyspiesza zbiór o kilka do
kilkunastu dni. Od lutego służą do dodatkowego
zabezpieczania roślin uprawianych w "igołomskich" tunelach
foliowych (sałata, rzodkiewka, kalafiory, kapusta wczesna,
kapusta pekińska, kalarepa) przed spadkami temperatur. W
kwietniu okrywa się zasiewy kukurydzy cukrowej, buraków
ćwikłowych, cebuli, marchwi, na wczesny pęczkowy zbiór, a
także późniejsze nasadzenia roślin kapustnych. W kwietniu,
maju okrywane są zwykle rośliny ciepłolubne (papryka,
ogórki, fasola szparagowa). Wielu producentów, którzy
uprawiają paprykę w gruncie, we wrześniu okrywa ją
agrowłókniną, aby przyspieszyć wybarwienie owoców.
Podanych wyżej terminów nie należy traktować jako zaleceń,
bo rejon Igołomi, Wawrzeńczyc ma specyficzny, bardzo
ciepły mikroklimat.
Areał upraw warzyw w gruncie i pod osłonami z każdym
rokiem powiększa się. Na przestrzeni ostatnich 10-ciu lat
nastąpił prawie dwukrotny wzrost powierzchni ich upraw. W
2004 r. warzywa uprawiane były na powierzchni ponad 2 500
ha, co stanowi ponad połowę wszystkich gruntów ornych
gminy. W ostatnich latach bardzo wzrosło zainteresowanie
tutejszych rolników uprawą papryki. Stała się ona
najważniejszym warzywem uprawianym w tunelach foliowych
typu „igołomskiego” (wymiary: długość 30 m, szerokość 4 m,
wysokość 1,5 m). Uprawiana jest w około 3 000 sztuk tego
typu tuneli, a ostatnio wzrasta również areał uprawy
papryki w gruncie. Wielkość zbioru w skali roku szacowana
jest na ok.
4 000 ton. Dzięki nowym odmianom i dopracowaniu metod
upraw, produkcja papryki w tym rejonie stała się możliwa a
rolnicy osiągają bardzo wysokie i jakościowo dobre plony.
Produkcja warzyw w
tunelach foliowych typu "igołomskiego"
1.
Papryka 3000 szt.
2. Kalafiory 1000
3. Kapusta biała 1000
4. Brokuły 200
5. Sałata 200
6. Fasola szparagowa 200
7. Rzodkiewka 150
8. Kalarepa 150
9. Nowalijki 100
Ogółem 6000 szt. |
 |
Potencjał produkcji
warzywniczej gminy Igołomia-Wawrzeńczyce
| Lp. |
Gatunek warzywa |
powierzchnia upraw
w ha |
produkcja w
decytonach (kwintalach) |
| 1. |
Kalafior |
1058 |
330000 |
| 2. |
Kapusta biała i
czerwona |
730 |
400000 |
| 3. |
kapusta pekińska |
160 |
80000 |
| 4. |
brokuły |
120 |
30000 |
| 5. |
por |
100 |
30000 |
| 6. |
papryka |
80 |
40000 |
| 7. |
ogórki |
60 |
8000 |
| 8. |
seler |
52 |
15000 |
| 9. |
kukurydza cukrowa |
50 |
12000 |
| 10. |
kalarepa |
30 |
6000 |
| 11. |
fasola szparagowa |
30 |
6000 |
| 12. |
marchew |
16 |
3500 |
| 13. |
rzodkiewka |
15 |
3500 |
| 14. |
buraki ćwikłowe |
15 |
3500 |
| 15. |
sałata |
15 |
3000 |
| 16. |
koper, natka
pietruszki, szpinak |
10 |
2500 |
| 17. |
boćwina, selery
naciowe, szczaw |
10 |
1500 |
| 18. |
pozostałe |
9 |
1000 |
| 19. |
OGÓŁEM |
2560 |
975500 |
|
|
|
Rolnicy naszej gminy
zaopatrują w warzywa nie tylko rynek krajowy ale również
rynki zagraniczne: czeski, słowacki, niemiecki, ukraiński,
białoruski. Na rynku krajowym swoje produkty zbywają
głównie na giełdach rolnych: w Krakowie, Katowicach,
Wrocławiu, Warszawie. Zaopatrują również sieci
supermarketów, przetwórnie i chłodnie warzyw. Producenci
nasi borykają się jednak z nadprodukcja warzyw. Tylko
nieliczni mają podpisane kontrakty z polskimi czy
zagranicznymi firmami, które odbierają warzywa
bezpośrednio od producentów. Rozpad spółdzielczego i
państwowego hurtu rolnego, pogorszenie sytuacji finansowej
przetwórstwa, który przestał pełnić rolę integratora
poszczególnych rynków lokalnych, spowodował poważne
zakłócenie rynku obrotu produktami rolnymi. Nastąpił
rozkład systemu kontraktacji przy braku form integracji
rolnictwa z przetwórstwem.
Aby rozdrobnione gospodarstwa gminy mogły funkcjonować
należy oprócz rozbudowy przechowalnictwa i przetwórstwa
tworzyć odpowiednie organizacje rolnicze oraz formy
integracyjne umożliwiające im poprawę ekonomicznej
efektywności gospodarowania. Żeby jednak można było
rozpocząć rozmowy z partnerami, konieczne jest tworzenie
grup producenckich. Tylko one są w stanie zainteresować
poważnych nabywców. Organizacje te zaczną koordynować
działania wszystkich ogniw uczestniczących w procesie
wytwarzania żywności i jej dystrybucji.
Grupy Producentów Warzyw
Zorganizowanie się
polskich rolników w grupy producentów w podobny sposób jak
w innych państwach jest pilnymi koniecznym zadaniem,
stojącym przed producentami myślącymi o swojej
przyszłości. W przeciwnym przypadku zyski powstające na
etapie obrotu towarów pozostaną u pośredników, a rolnicy
będą tylko dostarczycielami tanich surowców rolnych.
Rolnicy z naszej gminy zrozumieli, że pojedynczemu
rolnikowi trudno spełnić wymagania stawiane przez rynek.
Trudno mu podpisać dobrą umowę z odbiorcą, bo ten albo
takiej umowy nie chce podpisać, albo podpisuje na
warunkach przez siebie podyktowanych.
Dlatego rolnik chcąc być równoprawnym partnerem dla
odbiorców swoich produktów nie może działać w pojedynkę.
Musi organizować się w grupy.
Współpraca w grupie pozwala:
- lepiej planować produkcję w gospodarstwach dostosowywać
ją do potrzeb rynku,
- zmniejszyć koszty zaopatrzenia i zbytu przez rozłożenie
kosztów na większą masę produktów oraz zmniejszyć koszty
mechanizacji poprzez wspólne wykorzystanie sprzętu
- wspólnie podnieść wartość produkcji zarówno przez
zbliżenie się do ostatecznego odbiorcy, poprzez
odpowiednie przygotowanie produktów do handlu, jak też
przez wstępne przetwarzanie produktów przed sprzedażą.
Grupa producentów poprzez zwiększenie skali swojej
oferty wzmacnia swoja pozycję handlową oraz może
wynegocjować lepszą cenę i korzystniejsze warunki
zaopatrzenia i zbytu. Działalność w grupie prowadzi też do
znalezienia odbiorcy i związania się z nimi umowami.
Dzięki temu rolnicy znają lepiej oczekiwania rynku w
zakresie asortymentu, ilości i sposobu przygotowania
produktów do handlu.
Wielu odbiorców – handlowców oczekuje dzisiaj ciągłości
dostaw na przestrzeni całego roku. Skala produkcji jednego
gospodarstwa tego nie gwarantuje. Rolnik sam nie dysponuje
odpowiednimi urządzeniami do przygotowania produktu do
sprzedaży.
Prawo polskie przewiduje szereg form prawnych zrzeszania
się producentów np.: spółdzielnie, zrzeszenia,
stowarzyszenia, różnego rodzaju spółki. Na terenie gminy
działalność prowadzi 4 grupy producentów warzyw (3
spółdzielnie, 1 spółka):
- Spółdzielnia Producentów Warzyw
„TRAF” w Tropiszowie z/s w Glewcu
- Spółdzielnia Producentów Warzyw „Witamex” w Pobiedniku
Wielkim
- Spółdzielnia Producentów Warzyw „Frutamix” z Tropiszowa
- Grupa Producentów „Krak-Rol” sp. z o.o. w Wawrzeńczycach
Grupy producentów i rolnicy oferują do sprzedaży
wszystkie gatunki warzyw tj. kalafior, kapusta biała,
kapusta czerwona, kapusta pekińska, brokuły, paprykę,
ogórki, selery, pory, fasola szparagowa, kukurydza
cukrowa. Z naszej gminy trafiają na rynek pierwsze
wiosenne nowalijki: rzodkiewka, natka pietruszki,
szczypiorek, sałata, koperek, kalarepa, botwinka i inne.
Firmy obsługujące rolnictwo.
Ponadto na terenie gminy prowadzi działalność kilka
podmiotów gospodarczych zajmujących się skupem,
dystrybucją warzyw oraz zaopatrzeniem gospodarstw
ogrodniczych w środki produkcji: nasiona, nawozy, środki
ochrony roślin, folie, agrowłókniny systemy nawadniające.
Krakowska Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze „POLAN”
prowadzi działalność hodowlano- nasienną. Jest to ośrodek
hodowlany o wieloletnich tradycjach , zajmujący się
hodowlą nowych odmian warzyw i kwiatów, reprodukcją
nasienną i obrotem rynkowym nasionami ogrodniczymi i
zaopatrzeniem w środki do produkcji ogrodniczej.
Produkcja rozsad
warzyw i kwiatów
Produkcja rozsad
Rolnicy produkcji warzyw przeznaczonych do bezpośredniego
spożycia, prowadzą również produkcję ich rozsad tj.
pomidora, papryki, kapusty, kalafiora, selera, pora, itp.
które kupowane są głównie przez działkowiczów z
sąsiedniego miasta Krakowa.
Produkcja kwiatów balkonowych i rabatowych
Modą w ostatnich latach stało się ozdabianie domów i ich
otoczenia pojemnikami kwitnącymi roślinami. Dzięki naszym
ogrodnikom mamy coraz więcej „kipiących” kolorami okien,
balkonów i tarasów. Każdy może w naszej gminie wybrać
takie rośliny, które mu się podobają, które dobrze będą
rosły w warunkach jakimi dysponuje i może stworzyć barwną
oazę na balkonie, tarasie czy ogrodzie. Jeżeli rośliny
zostaną właściwie posadzone, nawożone i pielęgnowane,
odwdzięczą się obfitym i długim kwitnieniem. Spośród
kwiatów balkonowych i rabatowym prym wiodą kaskadowe
surfinie, petunie oraz pelargonie. Ostatnio szerokim
frontem weszły do produkcji ogrodniczej i zdobyły uznanie
użytkowników liczne dodatki, stosowane jako wypełniacze np.
bacopa, kocanka omszona. Ułatwiają one tworzenie bardzo
fantazyjnych zestawień.
Z pośród kwiatów balkonowych i rabatowych ogrodnicy naszej
gminy oferują :
petunie, surfinie, pelargonie, fuksje, bratki, werbeny,
bacopa, lobelia, rudbekie, cynie, margaretki, kocanki,
lwie paszcze i inne.
Produkcja chryzantem
Rolnicy w okresie jesiennym oferują do sprzedaży całą gamę
chryzantem od barwy złotej, białej, lilia,
ciemnopurpurowej, o różnych kształtach kwiatostanów: od
płaskich poprzez półpełne do fantazyjnie pająkowatych,
różnych wielkościach: od małych o średnicy kwiatostanu nie
przekraczających dwóch centymetrów do olbrzymich o
średnicy do trzydziestu centymetrów. Ta różnorodność
sprawia, że w ostatnich latach obserwujemy zwiększone
zainteresowanie uprawą chryzantem. Są uprawiana w okresie
jesiennym, a szczególnym zainteresowaniem cieszą się w
czasie Wszystkich Świętych.
Rodzaje i sposoby prowadzonych upraw chryzantem:
- wielkokwiatowe na kwiat cięty
- gałązkowe na kwiat cięty
- wielkokwiatowe doniczkowe
- drobnokwiatowe doniczkowe
- miniaturowe doniczkowe
 |
|
|
|
|