Co może zrobić gmina, gdy mowa o ochronie środowiska? Ograniczenie niskiej emisji jest możliwe jedynie wówczas gdy uda nam się namówić właścicieli domów do ogrzewania ich piecami gazowymi lub elektrycznymi. O tym czy apel będzie skuteczny decyduje na równi świadomość zagrożeń jak i zasobność gospodarstw rodzinnych. Budowa wodociągów stała się koniecznością ale jednocześnie przyczynia się do zwielokrotnienia zanieczyszczeń wód gruntowych ściekami bytowymi. To zaś wymusza budowę kanalizacji sanitarnej i oczyszczalni ścieków. Doskonalenie systemu zbierania i segregacji śmieci to lista najważniejszych zadań dla samorządu na rzecz ochrony środowiska.

Stan faktyczny w gminie.

    Obszar gminy położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie zlewni rzeki Wisły, stanowiącej południową granicę gminy na długości 14 km. W granicach gminy przepływa kilka potoków, lewobrzeżnych dopływów Wisły: potok Kościelnicki, Ropotek, Rudnik, Igołomski, Pobiednicki, Tropiszowski.
    Południowa część gminy została kompleksowo zmeliorowana i utworzono system kanałów i przepompowni łączących poszczególne potoki. Obszar gminy z punktu widzenia zaopatrzenia w wodę pitną jest terenem niekorzystnym z uwagi na zanieczyszczenia wód rzeki Wisły a także niekorzystną ilość udokumentowanych zasobów ujęć mogących stanowić źródło wody dla wodociągów zbiorczych. Głównym zadaniem w zakresie zaopatrzenia w wodę - jest zabezpieczenie prawidłowego gospodarowania zasobami wód podziemnych, ich ochrona przed nadmierną eksploatacją jak i ochrona przed zanieczyszczeniami.

Gospodarka ściekowa: ścieki bytowe gromadzone są w zbiornikach wybieralnych i wywożone na oczyszczalnię ścieków. Kanalizacja wraz z oczyszczalnią ścieków funkcjonuje jedynie na terenie gospodarstwa Zakładu Hodowli i Nasiennictwa Ogrodniczego POLAN w Igołomi do której podłączone jest 50 gospodarstw domowych. Realizacji kanalizacji na terenie gminy warunkuje ochronę jakości wód przed infiltrowaniem ścieków wgłąb podłoża.

Ochrona gleby: gmina wspólnie z powiatem krakowskim realizuje program EKODACH , którego celem jest niesienie pomocy mieszkańcom gminy w utylizacji odpadów zawierających azbest (eternit) a pozostających przy wymianie dotychczasowych pokryć dachów domów mieszkalnych na pokrycia nieszkodliwe dla zdrowia i środowiska naturalnego.
Program przyczynia się do:
-   ochrony powierzchni ziemi poprzez zmniejszenie ilości niebezpiecznych odpadów zaśmiecających środowisko
-   ochrony zdrowia mieszkańców poprzez eliminację ze środowiska i codziennego życia azbestu i jego pochodnych
-   poprawa estetyki budynków
Realizacja programu następuje poprzez pokrycie przez gminę kosztów transportu i utylizacji odpadów zawierających azbest.

Ochrona powietrza: gmina realizuje zadania poprzez wymianę ogrzewania z paliwa stałego na ogrzewanie gazem. Wszystkie obiekty publiczne na terenie gminy mają kotłownie gazowe. Szansą na poprawę w tym zakresie mogą być źródła energii odnawialnych z wykorzystaniem surowca z wierzby energetycznej. W tym zakresie prowadzona jest kampania informacyjna. 

    Wśród mieszkańców gminy a szczególnie z młodzieżą prowadzona jest edukacja ekologiczna poprzez akcje "sprzątanie świata", prelekcje, zbiórki opakowań aluminiowych, makulatury co daje wymierne efekty. W umacnianiu ekologicznej świadomości mieszkańców istnieje potrzeba spójności wiedzy z praktyką. Tylko wówczas będziemy mogli być spokojni o zwrot "wnukom" naszej ziemi w stanie nie pogorszonym. Aby tak mogło być musimy wykorzystać każdą możliwość i każdą okazję po temu by uczyć, zachęcać i jednocześnie przestrzegać przed niefrasobliwością w sprawach ochrony środowiska.

Dobrze ilustruje takie podejście mieszkańców zachowanie na terenie gminy szeregu cennych walorów przyrodniczych.

"Akcja sprzątania Świata" w zespole pałacowo - parkowym w Igołomi, oraz alei kasztanowej.

Ekologia

       Przepływające przez obszar gminy Igołomia – Wawrzeńczyce potoki: Kościelnicki, Ropotek, Rudnik, Tropiszowski tworzą dna łęgowych dolin, znajdujących się na ogół 40-60 metrów poniżej sąsiednich pagórków. Potoki te w dolinie rzeki Wisły zasilają jej starorzecze przez co zachowało się do dnia dzisiejszego wiele cennych roślin i ptaków wodnych. Na szczególną uwagę zasługuje: starorzecze z grążelem zółtym (Nuphar luteum) 
Zachował się tu bardzo rzadko występujący strefowy układ roślinności związanej ze starorzeczami, który planowany jest objęciem ochrony jako użytek ekologiczny. Zarastające starorzecze Wisły o długości około 1,5 km położone jest ok. 0,5 km na południe od drogi krajowej Kraków-Sandomierz. Grążel rośnie tu w zbiorowisku charakterystycznym dla pasa roślin o liściach pływających. W pasie tym spotyka się również żabiściek pływający, rogatek sztywny i rzęsy. Dalej od lustra wody wykształcił się pas roślin bagiennych. Rosną tu m.in. pałka szerokolistna, szczaw lancetowaty, marek szerokolistny, szalej jadowity, trzcina pospolita, kosaciec żółty. W położonym najdalej od lustra wody pasie roślinności błotnej spotyka się zespół turzyc. Teren ten planowany jest do objęcia ochroną ze względu na rzadko występujący w starorzeczu strefowy układ roślinności z udziałem chronionego gatunku – grążela żółtego i ostoję ptactwa wodnego.

Urokliwe miejsce spotkać można w Pobiedniku Małym w okolicy stawów rybnych zwanych „moczydłem”. Obecnie jezioro ma blisko 2 hektary lustra wody. Woda obrośnięta jest grążelem żółtym, tatarakiem zwanym ajerem, pałką wodną, sitowiem. Staw użytkowany jest przez Koło Wędkarskie i jest systematycznie zarybiany. Wśród rybostanu zdecydowaną przewagę ma karp, amur i leszcz. W mniejszej ilości występuje szczupak, lin, płoć, węgorz, okoń, krasnopiórka, słonecznica i różanka, która jest pod ścisłą ochroną. Okresowo można zaobserwować bogato występujący świat zwierząt. 
Wśród bezkręgowców występują:
·  jamochłony: stułbia płowa
·  płazińce: wypławek biały
·  pierścienice: pijawka lekarska, dżdżownica
·  stawonogi: liczne owady (nartniki, pływak żółtobrzeżek, trzmiele, szerszenie
·  skorupiaki: oczliki, rozwielitki, ośliczki, raki
·  mięczaki: ślimak winniczek, wstężyki gajowe, ślimaki zaroślowe
·  płazy: żaba śmieszka, wodna, trawna, traszki, salamandra plamista
·  gady: jaszczurka zwinka, padalec zaskroniec
·  ptaki – w obrzeżach stawu, pobliskich szuwarach i zagajnikach zamieszkują: bażanty, kuropatwy,  mewa śmieszka, łyska, kaczka krzyżówka, łabędź niemy, puszczyk. W pobliskim lasku występują: sójki, kosy, zięby, kowaliki, sroki, kwiczoły, trznadle, rudziki. Na otwartej przestrzeni można zaobserwować: czajki, skowronki, pliszki, myszołowy

W ciekach wodnych występują piżmoszczury. Często można spotkać zające, kuny i drapieżne łasice. Niekiedy podchodzą tu łanie i sarny.

Drugie co do wielkości pobiednickie jezioro to 3 hektarowy zbiornik wodny w gospodarstwie Agencji Nieruchomości Rolnych w Pobiedniku Wielkim wykorzystywany na produkcję karpia „wigilijnego” Oprócz karpia hodowlanego prowadzi się tu produkcję ryby drapieżnej, szczupaka i lina. Od kilku lat pojawiają się wydry czyniące niewielkie spustoszenia. 

Wokół akwenu licznie występują rybitwy, dzikie kaczki, łyski i od jakiegoś czasu para łabędzi corocznie wychowująca stado piskląt. Przy brzegu można spotkać różne gatunki żab, a w głębi jeziora dużych rozmiarów małże. Z owadów najpowszechniejsze są kąśliwe komary i różnokolorowe ważki oraz pająk topik.

Pomniki przyrody

Szczególną formą ochrony indywidualnej w drodze uznania, stanowią pomniki przyrody. Są pojedyncze twory przyrody żywej lub nieożywionej o szczególnej wartości naukowej, kulturowej i historycznej. Istotne jest propagowanie idei ochrony pomnikowych drzew. Stare drzewa cechuje próchnienie drzew, usychanie konarów. Atakowane są przez grzyby, porosty, owady. Wykazują słaby wzrost i rozwój. Wymagają ochrony. Chrońmy te stare drzewa przed zamieraniem.
Drzewa poddane zostały odpowiednim zabiegom pielęgnacyjnym, tak aby w jak najlepszej kondycji zdrowotnej mogły być przekazane w spuściźnie przyszłym pokoleniom.
Na terenie gminy mamy trzy drzewa pomniki: dwa dęby szypułkowe i jednego buka.
Dęby szypułkowe są drzewami niezwykle długowiecznymi. Zazwyczaj dożywają one wielu 500 lat. Są to potężne drzewa, dorastają do wysokości 20-30 m a nawet 50 m. Rosną pojedynczo, wykształcają szeroką koronę, krótki pień i grube konary. Ich drewno jest ciężkie, twarde i bardzo trwałe.
 

Pomnik przyrody - dąb szypułkowy: o obwodzie 519 cm, wysokość 16 m, zasięg korony 20x22 m, rośnie na przy kościele parafialnym w Wawrzeńczycach.

Pomnik przyrody - dąb szypułkowy: o obwodzie 530 cm, rośnie w lesie gminnym na działce oznaczonej nr ewidencyjnym 704/1w Stregoborzycach.

Buk – to drzewa wolno rosnące, dożywa jednak do 350 lat. Ma szeroką, gęstą i kopulastą koronę. Ma ciemnopurpurowe liście. Jest to odmiana cenna ze względu na powolny wzrost i efektowne zabarwienie liści. Kora tego gatunku jest w młodości szarozielona, a następnie popielatoszara, aż ostatecznie przybiera barwę srebrzyście szarą. Buki należą bez wątpienia do najpiękniejszych polskich drzew parkowych i leśnych. Świeża, soczysta zieleń liści buków w maju stanowi niezwykle mocny akcent wiosny. Z kolei jesienne ulistnienie tych drzew zachwyca intensywnością barw, w których dominują tony żółci, pomarańczy, czerwieni i brązu.

Pomnik przyrody - buk pospolity: o obwodzie 432 cm, rośnie w lesie gminnym w miejscowości Stręgoborzyce

Zespół pałacowo-parkowy

Wiele cennych przyrodniczo drzew znajduje się w zespole pałacowo-parkowym w Igołomi. Pałac położony jest w pięknym parku krajobrazowym ze starym drzewostanem, opadającym stromo w kierunku Wisły. Rosną tu wiekowe dęby, lipy, buki, kasztanowce i inne drzewa. Rozległy park, z dużą polaną widokową, opada na południe w stronę nie istniejącego już stawu.

Aleja kasztanowa

Do zespołu pałacowo-parkowego w Igołomi prowadzi piękna aleja kasztanowa, która szczególna urokliwa jest na wiosnę i w okresie jesiennym.
Kasztanowiec to cenne drzewo ozdobne, o regularnej i ulistnionej koronie. Charakteryzują się wczesnym rozwijaniem liści na wiosnę i pięknym żółtym przebarwieniem jesiennym. Tworzy oryginalne kwiatostany, które są miododajne. Drzewo dożywa do 200 lat.